Zalety kofeiny — pozytywny wpływ kofeiny na zdrowie
Wprowadzenie
Na wstępie trzeba wspomnieć o różnicy między naturalną kofeiną a czystą kofeiną, zwykle pozyskiwaną w drodze ekstrakcji lub wytwarzaną chemicznie. Właściwości naturalnej kofeiny przynoszą głównie korzyści. Natomiast czysta, wyekstrahowana kofeina może szybko powodować działania niepożądane. W tym artykule skupimy się przede wszystkim na ogólnych korzyściach i wpływie kofeiny na zdrowie.
W artykule znajdziesz liczne dodatkowe linki zarówno do badań, jak i innych tekstów na naszym blogu, które pomogą ci zrozumieć złożony temat kofeiny.
Krótkie podsumowanie wideo
Spis treści
- Działanie kofeiny
- Korzyści zdrowotne kofeiny
- Korzyści kofeiny dla zdrowia fizycznego
- Zmniejszenie ryzyka cukrzycy typu 2
- Do 25% mniejsze ryzyko udaru
- Do 49% mniejsze ryzyko nowotworu
- Mniejsze ryzyko kamieni nerkowych
- Do 21% mniejsze ryzyko raka skóry
- Ochrona przed zaćmą
- Mniejsze ryzyko choroby Alzheimera
- Mniejsze ryzyko choroby Parkinsona
- Wzrost wydolności podczas uprawiania sportu
- Poprawa i przyspieszenie metabolizmu
- Odchudzanie
- Korzyści kofeiny dla umysłu
- Korzyści kofeiny dla zdrowia fizycznego
- Podsumowanie
1. Działanie kofeiny
Bardzo szczegółowy opis działania kofeiny znajdziesz w naszym głównym artykule „Kofeina: działanie, przedawkowanie, odstawienie, ciąża i więcej”. Jeśli chcesz zgłębić temat, polecamy również jego lekturę.
Ogólnie mówiąc, kofeina jest alkaloidem, który może przekraczać barierę krew–mózg, a następnie poprzez blokowanie receptorów adenozynowych zmniejsza produkcję hormonu snu — melatoniny. Dlatego po wypiciu napoju zawierającego kofeinę, takiego jak guayusa, nie męczymy się tak szybko.
Ponadto wydaje się, że kofeina nieznacznie pobudza produkcję dopaminy lub przynajmniej zmniejsza jej odpływ z mózgu, dzięki czemu czujemy się szczęśliwsi.
2. Korzyści zdrowotne kofeiny
W naszym głównym artykule omówiliśmy już wiele korzyści, którym teraz przyjrzymy się dokładniej. Mamy nadzieję, że ten przegląd pozwoli ci lepiej ocenić zarówno korzyści kofeiny dla zdrowia, jak i jej wady.
Zaczniemy od korzyści kofeiny dla zdrowia fizycznego, a zakończymy korzyściami dla umysłu i psychiki.
2.1. Korzyści kofeiny dla zdrowia fizycznego
Zmniejszenie ryzyka cukrzycy typu 2
W badaniu obejmującym ponad 1,6 mln uczestników przez 4 lata stwierdzono związek między piciem kawy a cukrzycą.
Osoby, które w ciągu 4 lat obserwacji zwiększyły spożycie średnio o jedną filiżankę i piły co najmniej 3 filiżanki kawy dziennie, miały do 11% mniejsze ryzyko cukrzycy.
Tę korzyść zdrowotną przypisuje się przede wszystkim kofeinie, ale także pozostałym składnikom.
Do 25% mniejsze ryzyko udaru
W badaniu trwającym ponad 10 lat analizowano korzystny wpływ spożycia kofeiny na ryzyko udaru.
Stwierdzono, że brak spożycia lub niewielkie spożycie prowadzi do podwyższonego ryzyka udaru.
Do 49% mniejsze ryzyko nowotworu
U prawie miliona kobiet i mężczyzn stwierdzono istotną korzyść zdrowotną w związku między spożywaniem kofeiny a rakiem krtani.
Osoby pijące średnio około 4 filiżanek kawy miały o 49% mniejsze ryzyko zachorowania na raka krtani.
Zmniejszone ryzyko ma dotyczyć także innych nowotworów:
- Raka prostaty
- Raka piersi
- Raka macicy
Mniejsze ryzyko kamieni nerkowych
Również w tym badaniu, w którym przez ponad 8 lat analizowano spożycie kofeiny i korzyści dla nerek, stwierdzono, że uczestnicy spożywający jej znacznie więcej rzadziej mieli kamienie nerkowe.
Do 21% mniejsze ryzyko raka skóry
Zarówno picie napojów zawierających kofeinę, jak i bezpośrednie stosowanie kremów bogatych w kofeinę wiązało się w doświadczeniach z mniejszym ryzykiem nowotworu jako korzyścią działania kofeiny.
Naukowcy stwierdzili, że kofeina chroni skórę przed uszkodzeniami powodowanymi przez promieniowanie ultrafioletowe.
Także picie co najmniej 3 filiżanek kawy dziennie prowadziło do lepszej ochrony skóry przed nowotworem, który może być wywołany promieniami słonecznymi. Korzyść z kofeiny była wyraźna i wynosiła 21%.
Ochrona przed zaćmą
W badaniach in vitro dotyczących wpływu promieniowania UV na soczewki stwierdzono ochronne działanie kofeiny. Spożywanie kofeiny mogłoby więc ograniczać zaćmę wywołaną promieniowaniem UV.
Mniejsze ryzyko choroby Alzheimera
Według badań spożywanie napojów z kofeiną przez całe życie ma zmniejszać prawdopodobieństwo choroby Alzheimera. Ta korzyść zdrowotna kofeiny może wynosić nawet 65%.
Mniejsze ryzyko choroby Parkinsona
Kolejną korzyścią jest mniejsze ryzyko choroby Parkinsona po 65. roku życia, pod warunkiem regularnego picia napojów zawierających kofeinę w wieku średnim.
Wzrost wydolności podczas uprawiania sportu
To, że kofeina przynosi korzyści w sporcie, nie budzi już wątpliwości! Ważna jest jednak optymalna dawka. Przy masie ciała 75 kg zaleca się 225–450 mg, aby uzyskać maksymalny wzrost wydolności. To około 3–6 mg na kg masy ciała.
Przy wyższych dawkach, na przykład 9 mg na kg masy ciała, występowały działania niepożądane.
Poprawa i przyspieszenie metabolizmu
Metabolizm także ulega pobudzeniu, nawet o 13%. Wymaga to jednak albo przyjęcia jednorazowo niezdrowo wysokiej dawki kofeiny, czyli według badania 680 mg, albo regularnego spożywania kofeiny przez wiele lat.
Odchudzanie
Kofeina może też sprzyjać utracie masy ciała i zapobieganiu jej przyrostowi. Osoby chcące skutecznie schudnąć mogą dodatkowo spożywać kofeinę, aby pobudzić metabolizm i zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu.
2.2. Korzyści kofeiny dla umysłu
Po omówieniu korzyści kofeiny dla zdrowia fizycznego przejdźmy wreszcie do jej wpływu na umysł.
Motywacja
Wzrost lub nagromadzenie dopaminy w mózgu sprawia, że na ogół czujemy się radośniejsi i szczęśliwsi. To z kolei może zwiększać motywację, skłaniać nas do wyznaczania celów i konsekwentnego dążenia do ich realizacji!
Lepsze funkcjonowanie mózgu
Mózg odpowiada za wiele funkcji, w tym:
- Nastrój
- Czas reakcji
- Czujność
- Uwagę
- Zdolność uczenia się
- Ogólne zdolności umysłowe
Kofeina korzystnie wpływa na wszystkie te funkcje mózgu. Jest więc zdecydowanie żywnością funkcjonalną i znakomitą substancją czynną dla biohakerów.
Sprawność pamięci
Skala korzyści kofeiny dla mózgu była i nadal jest przedmiotem licznych badań. Ich wyniki są wyraźnie pozytywne i niemal bez wyjątku wskazują na lepsze funkcjonowanie mózgu w zakresie przypominania sobie informacji, zdolności ich przechowywania i szybkości uczenia się nowych rzeczy, a także rozwiązywania wymagających testów.
Wśród osób starszych, w grupach 60+ i 70+, testy te są często szczególnie miarodajne i potwierdzają wyraźną poprawę funkcjonowania mózgu.
Poprawa pamięci długotrwałej
Filiżanka herbaty guayusa, dzięki wysokiej zawartości kofeiny, może sprawić, że świeżo zdobyta wiedza zostanie zapamiętana na dłużej. Do takiego wniosku dochodzą przynajmniej naukowcy z Johns Hopkins University
3. Podsumowanie
Naszym zdaniem liczne korzyści kofeiny dla zdrowia psychicznego i fizycznego przeważają nad wadami, które często występują jedynie przy wcześniejszych chorobach lub nadmiernym spożyciu.
Szczególnie ważne jest uwzględnienie różnicy między czystą a naturalną kofeiną. Działania niepożądane mogą pojawiać się znacznie szybciej w przypadku czystych ekstraktów lub kofeiny syntetycznej, ponieważ nie towarzyszą im antagoniści ani inne korzystne substancje czynne, takie jak teobromina, teofilina, przeciwutleniacze czy nawet L-teanina. Porównanie naturalnej kofeiny i czystej kofeiny w proszku znajdziesz tutaj.
Kofeina nie zastąpi także zbilansowanej diety, lecz może ją wspierać.
Mamy nadzieję, że artykuł pozwolił ci uzyskać obiektywny obraz tematu. Oczywiście ucieszymy się, jeśli spróbujesz herbaty guayusa lub poszukasz dalszych informacji na naszym blogu.