Naturalna kofeina a czysta kofeina w proszku
Wprowadzenie
Pijąc herbatę guayusa, przyjmujesz naturalną kofeinę i kładziesz kres działaniom niepożądanym oraz nietolerancji! W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego naturalna kofeina w porównaniu z czystą kofeiną w proszku działa przyjemniej i dłużej, a także omawiamy różne krzywe działania kofeiny.
Więcej informacji o kofeinie, takich jak ogólne działanie, zalety i wady oraz możliwe przedawkowanie, znajdziesz również w podlinkowanym artykule. Porównanie najpopularniejszych napojów z kofeiną zawiera nasz bezpłatny e-book lub nieco mniej obszerny artykuł na blogu.
Spis treści
- Film: naturalna kofeina a czysta kofeina w proszku
- Czysta czy naturalna kofeina?
- Czysta kofeina w proszku
- Naturalna kofeina
- Podsumowanie
Film: naturalna kofeina a czysta kofeina w proszku
1. Czysta czy naturalna kofeina?
Wiele osób sięga dziś po czystą kofeinę w proszku w suplementach i napojach energetycznych, aby osiągać więcej w pracy oraz sporcie. Firmy takie jak Natural Elements, Nutri Brain i Zenement oferują liczne suplementy z kofeiną, a nawet tabletki z czystą kofeiną.
Kofeina przez kilka lat figurowała nawet na liście dopingowej Komitetu Olimpijskiego i dopiero w 2004 roku została wykreślona z listy substancji zakazanych. Nadal jest uznawana za jeden z najbardziej znanych środków nootropowych, łączony z innymi substancjami czynnymi w celu poprawy zdolności poznawczych i wydolności organizmu.
Działanie kofeiny zwiększające wydolność pozostaje bezsporne i zostało wykazane w wielu testach. Więcej znajdziesz w naszym artykule o zaletach kofeiny.
Pojawia się jednak pytanie, jaki rodzaj kofeiny — naturalna czy czysta — najlepiej pozwala uniknąć nietolerancji, zapewnić możliwie długą krzywą działania i korzystać z pozytywnych właściwości bez wywoływania potencjalnych działań niepożądanych.
2. Czysta kofeina w proszku
Kofeina wyekstrahowana z kawy, herbaty, mate, guarany, guayusy lub innych roślin zawierających kofeinę występuje zazwyczaj w postaci czystego proszku.
Oprócz ekstraktów czystej kofeiny w proszku istnieją także ekstrakty zawierające szeroki zakres substancji czynnych danej rośliny. Są jednak rzadsze, ponieważ ich produkcja jest znacznie droższa.
Jeśli w składzie suplementów, tabletek lub proszków widzisz „kofeina”, „naturalna kofeina” lub „naturalna kofeina z zielonej herbaty/kawy/itp.”, możesz mieć pewność, że nie jest to szeroki zestaw substancji czynnych, lecz czysta kofeina w proszku!
2.1. Zalety
Czysta kofeina w proszku ma swoje zalety. Ponieważ wiemy o tej substancji tak dużo, możemy stosować ją celowo bez jednoczesnego działania innego składnika.
Do zalet mogą należeć na przykład:
- Szybkie działanie
- Silne działanie
- Łatwość spożycia
- Możliwość dawkowania
Czystą kofeinę w proszku można łatwo dawkować, ponieważ wiadomo, że jest w 100% czysta. Dlatego przemysł wykorzystuje ją w wielu produktach spożywczych, takich jak napoje, preparaty przedtreningowe, przekąski i suplementy.
Szybko pojawiające się działanie można precyzyjnie wykorzystać i dawkować przed treningiem, szczególnie w sporcie. Pozwala to prawdopodobnie uzyskać optymalny wynik.
Oczywiście łatwiej też połknąć tabletkę niż przygotować guayusę, choć daje to znacznie mniej przyjemności! Osoby zajmujące się prawdziwym biohackingiem mogą dzięki wystarczającej liczbie eksperymentów na sobie poznać własną krzywą działania kofeiny, a tym samym czas jej działania w organizmie. Więcej o tym później!
2.2. Nietolerancja czystej kofeiny w proszku
Jednak czysta kofeina w proszku, szczególnie w porównaniu z naturalną kofeiną, może powodować liczne objawy nietolerancji, które negatywnie wpływają na zdrowie.
Do takich objawów i problemów mogą należeć:
- Przedawkowanie
- Kołatanie serca
- Drżenie
- Trudności z koncentracją wskutek gonitwy myśli
- Problemy żołądkowe
- Trudności z oddychaniem
- Podwyższony poziom stresu psychicznego i fizycznego
- Depresja
- Ataki paniki
- Krótkie działanie
Szczególnie niedoświadczeni, a zarazem ambitni sportowcy chętnie przesadzają z preparatami przedtreningowymi. Przy czystym proszku do przedawkowania kofeiny dochodzi szybciej, niż można się spodziewać, a skutki są nieprzyjemne.
Oczekiwany wzrost sprawności, psychicznej lub fizycznej, szybko zamienia się w osłabienie. Zwykle krótki czas działania kofeiny zmienia się w kilka godzin kołatania serca, drżenia, potów i ucisku w klatce piersiowej utrudniającego oddychanie. Wiele z tych działań niepożądanych omawiamy dokładniej tutaj.
Objawy nietolerancji mogą oczywiście występować także przy naturalnej kofeinie, ale ich prawdopodobieństwo jest znacznie mniejsze.
2.3. Czas i krzywa działania kofeiny
Czas działania kofeiny często utożsamia się z okresem półtrwania. Ponieważ jednak każdy reaguje na kofeinę nieco inaczej, okres półtrwania nie mówi o jej działaniu, lecz jedynie o ilości pozostającej w organizmie.
Osoba, która nigdy nie spożywa kofeiny, po napoju z 160 mg bardzo silnie odczuje jej działanie, a prawdopodobnie nawet objawy nietolerancji. Także po pewnym czasie, gdy w organizmie pozostanie tylko 80 mg, ta osoba nadal wyraźnie będzie czuła efekty. Dla porównania ktoś, kto codziennie pije 2–3 takie napoje, przy 80 mg nie czuje już nic i potrzebuje kolejnego napoju!
Dzieje się tak dlatego, że organizm stopniowo rozwija tolerancję na kofeinę.
Oficjalny okres półtrwania kofeiny wynosi 4–5 godzin. Po tych 5 godzinach jej ilość w organizmie zmniejsza się o połowę. Po kolejnych 5 godzinach ponownie i tak dalej. Oficjalny zakres zmienności wynosi jednak od 1,5 do 9,5 godziny. Wiele zależy więc od danej osoby. Dlatego określenie krzywej działania kofeiny nie jest takie proste.
Poniżej pokazujemy krzywą działania kofeiny dla 2, 5 i 8 godzin. Nietolerancja kofeiny również może różnić się między osobami. Badania pokazują, że ilość przekraczająca 400 mg dziennie może już powodować problemy. Ilość przekraczająca 1000 mg z dużym prawdopodobieństwem wywołuje silne działanie toksyczne.
3. Naturalna kofeina
Nietolerancja naturalnej kofeiny jest znacznie mniej prawdopodobna niż czystej, ale również nie jest wykluczona. Kto wypije 3 litry kawy, najprawdopodobniej odczuje takie same nieprzyjemne efekty jak osoba, która wypije 700 mg kofeiny w proszku.
3.1. Tolerowanie naturalnej kofeiny
Pozostałe składniki i substancje czynne roślin mają ogromne znaczenie. Na przykład teobromina może uzupełniać i wydłużać działanie kofeiny. L-teanina działa korzystnie antagonistycznie, zmniejszając kołatanie serca i drżenie oraz poprawiając skupienie. Teofilina korzystnie wpływa na oddychanie i pobieranie tlenu, a przeciwutleniacze pomagają organizmowi radzić sobie ze stresem oksydacyjnym.
Dzięki temu połączonemu działaniu naturalna kofeina ma wiele zalet. Pamiętaj, że nie wszystkie napoje zawierają te same substancje czynne. Na przykład L-teanina występuje tylko w guayusie, a ilość przeciwutleniaczy jest bardzo zróżnicowana i w kawie jest 14 razy niższa niż w guayusie.
W porównaniu z czystą kofeiną w proszku naturalna kofeina ma następujące podstawowe zalety, dzięki którym jest lepiej tolerowana:
- Efekt powolnego uwalniania
- Długotrwałe działanie kofeiny
- Działanie przeciwutleniające
- Mniejsze prawdopodobieństwo drżenia i kołatania serca
- Rzadsze problemy żołądkowe
- Mało prawdopodobne przedawkowanie
Ogromna zaleta naturalnej, związanej kofeiny polega wyraźnie na tym, że działa dłużej i nie wprowadza organizmu w stan stresu. Trzeba wprawdzie liczyć się z tym, że efekt nie pojawi się bezpośrednio po spożyciu, ale za to rozłoży się na dłuższy czas.
Także tutaj warto dobrze się poinformować. Kofeina w kawie jest na przykład związana jedynie z niewielką liczbą innych substancji, natomiast w guayusie z wieloma substancjami czynnymi o wspomagającym działaniu. O tym, jak dokładnie działa guayusa i czym różni się od innych środków pobudzających, przeczytasz w naszym bezpłatnym, szczegółowym e-booku „Porównanie środków pobudzających” lub w artykule o działaniu guayusy.
3.2. Czas i krzywa działania naturalnej kofeiny
W porównaniu z czystą kofeiną w proszku jeszcze trudniej określić krzywą działania naturalnej kofeiny związanej z wieloma innymi substancjami czynnymi.
4. Podsumowanie
Podczas poszukiwania informacji o kofeinie oraz wieloletnich doświadczeń z napojami zawierającymi kofeinę wielokrotnie spotykaliśmy się z licznymi objawami jej nietolerancji.
W większości przypadków te negatywne działania niepożądane wynikały jednak ze spożywania sztucznej, czystej kofeiny w proszku w formie pigułek, tabletek, napojów energetycznych itd. Niemal nigdy nie zgłaszano nam niepożądanych efektów po naszej herbacie guayusa, w której kofeina występuje naturalnie i jest związana z innymi substancjami czynnymi.
Również badania często podkreślają nietolerancję czystej kofeiny i wyraźnie zalecają ostrożne, rozważne stosowanie.
Dlatego zalecamy ograniczenie czystej kofeiny w proszku do minimum lub całkowite zrezygnowanie z niej i sięganie po naturalne źródło kofeiny.